Sağlık Profesyonelleri İçin

  • Helianthus Annuus Seed Oil (Ayçiçek Yağı)

Ayçiçek yağı ayçiçeği bitkisinin ekstraksiyonundan elde edilir. Doğal yapısında yüksek oranda linoleik asit, linolenik asit,oleik asit, palmitik asit ve stearik asit gibi esansiyel yağ asitlerini içerir.

Dermocosmetics for dry skin: a new role for botanical extracts
Skin Pharmacol Physiol. 2011;24(6):289-93. doi: 10.1159/000329214. Epub 2011 Jun 25
Casetti F, Wölfle U, Gehring W, Schempp CM

Dünyada yenidoğan bebeklerde yağ kullanımı önerilmektedir, fakat kanıt yoktur. Çalışmanın amacı cildin biyofizyolojik özelliklerinde zeytinyağı ve ayçiçek yağının etkilerini tespit etmektir. Atopik egzama geçmişi olan veya olmayan 19 yetişkinde önkolda çalışma yapılmıştır. Bir gruba 5 hafta boyunca günde 2 kere 6 damla zeytinyağı uygulanmıştır.Diğer gruba ise 4 hafta boyunca günde 2 kere bir koluna 6 damla zeytinyağı,diğerine 6 damla ayçiçek yağı damlatılmıştır. Stratum corneumun bütünlüğü ve kaynaşması, nemlenme, cilt yüzeyinin PH' sı ve kızartı incelenmiştir.

Ayçiçek yağı stratum korneumun bütünlüğünü korumuş, kızartıya sebep olmamış ve hidrasyonu arttırmıştır. Ayçiçek yağının aksine zeytinyağı önemli oranda cilt bariyerine zarar vermiş ve atopik dermatiti arttırmaya veya olanını azdırmaya potansiyeli olduğu gözlenmiştir. Bu nedenle kuru ciltlerde ve bebeklerde zeytinyağı kullanımı önerilmemektedir.

Effect of olive and sunflower seed oil on the adult skin barrier: implications for neonatal skin care
Pediatr Dermatol. 2013 Jan-Feb;30(1):42-50. doi: 10.1111/j.1525-1470.2012.01865.x. Epub 2012 Sep 20
Danby SG, AlEnezi T, Sultan A, Lavender T, Chittock J, Brown K, Cork MJ

Yenidoğanlara yağ masajı Hindistan' da nesillerdir yapılmaktadır, ancak yağlar faydalı olan ayçiçek yağından toksik olan hardal yağına kadar değişir. Ayçiçek yağı veya Aquaphor ile masajın pekçok aile tarafından hardal yağına karşı daha iyi olduğu gözlenmiştir.Yağ pekçok sebepten dolayı uygulanır (bebeği sıcak tutmak, enfeksiyonlardan korumak, cildin durumunu iyileştirmek, bebeğin genel sağlığı için). Hiçkimse yağ uygulamasına karşı şikayet etmemiştir. Anneler hastanedeki emolyent uygulamasında isilik, kusma, ateş, öksürük, soğuk algınlığı veya herhangi bir hastalık olmadığını, bebeğin zayıflamadığını, uygulama sırasında bebeğin elden kaymadığını ve bebeği temiz tutmak konusunda sıkıntı yaşamadıklarını belirtmişlerdir. Ayçiçek yağı gibi yağlarda, cilt koşulları ve bariyer fonksiyonları gelişir, epidermal su kaybı azalır, termoregülasyon gelişir, yağ asitlerinin absorblanması beslenmeyi geliştirir. Sinirsel gelişim ile anne bebek arasındaki bağ gelişir, cilt bütünlüğü gelişerek hastanede bulaşan enfeksiyon riski düşer. Eğer sağlık profesyonelleri ucuz olan ayçiçek yağı gibi yağları kullanmak konusunda cesaretlendirilirse toplum sağlığına da katkı sağlanacaktır.

Acceptability of massage with skin barrier-enhancing emollients in young neonates in Bangladesh
J Health Popul Nutr. 2007 Jun;25(2):236-40
Ahmed AS, Saha SK, Chowdhury MA, Law PA, Black RE, Santosham M, Darmstadt GL

Özellikle Hindistanda yağla masaj yaygındır. Yağlardan özellikle linoleik asit içeren (antienflamatuar) ayçiçek yağı stratum corneumun bariyer formasyonunu arttırır. Gelişmiş ülkelerde prematüre bebeklerde (33 haftadan küçük) ciltteki hastaneden bulaşan kan enfeksiyon oranı %41 azalmıştır. Kremlerle muamele örneğin petrol bazlı, zeytinyağı, lanolin kremleri, 29-30 haftadan fazla doğan prematürelerde cilt bariyerinin gelişimini arttırmıştır. Aksine çok prematüre bebeklerde günde iki kere petrol bazlı kremlerle muamele ile hastanede bulaşan enfeksiyonlar önemli oranda artmıştır.

Newborn infant skin: physiology, development, and care
Clin Dermatol. 2015 May-Jun;33(3):271-80. doi: 10.1016/j.clindermatol.2014.12.003. Epub 2014 Dec 8
Visscher MO, Adam R, Brink S, Odio M

Mısırda Cario Üniversitesi' nde 34 haftadan küçük olan (erken doğan) bebeklerde günde 3 defa ayçiçek yağıyla masaj yapılmış ve hastanede bulaşan hastalıklara karşı (bakteriyal enfeksiyonlar) gözlem yapılmıştır. Sonuçta cilt koşullarında önemli oranda gelişme gözlenmiş ve hastanede bulaşan enfeksiyonlarda cilde yağ uygulanmayanlara nazaran önemli oranda düşüş gözlenmiştir. Yan etki gözlenmemiştir.

Topically applied sunflower seed oil prevents invasive bacterial infections in preterm infants in Egypt: a randomized, controlled clinical trial
Pediatr Infect Dis J. 2004 Aug;23(8):719-25
Darmstadt GL, Badrawi N, Law PA, Ahmed S, Bashir M, Iskander I, Al Said D, El Kholy A, Husein MH, Alam A, Winch PJ, Gipson R, Santosham M

Bagladeş'te 33 haftadan önce doğanların ölüm oranlarını engellemek için ayçiçek yağı, Aquaphor ve hiçbir uygulama yapılmadan çalışma yapılmıştır, böylece emolyentlerin maliyet etkinliği gözlenmiştir. Ayçiçek yağı  ve Aquaphor ile cilt terapisinde enfeksiyonlardan ölümlerde azalma gözlenmiştir.

Cost-effectiveness of skin-barrier-enhancing emollients among preterm infants in Bangladesh
Bull World Health Organ. 2010 Feb;88(2):104-12. doi: 10.2471/BLT.08.058230. Epub 2010 Jan 8
LeFevre A, Shillcutt SD, Saha SK, Ahmed AS, Ahmed S, Chowdhury MA, Law PA, Black R, Santosham M, Darmstadt GL

Düşük ağırlıklı doğan yenidoğan bebekler yenidoğan ünitesine alınır ve burada enfeksiyonlardan kaçınmak için minimum düzeyde dokunma sağlanır, ancak bu şekilde de bebekler dokunsal uyarıdan mahrum kalırlar. Araştırmalar sonunda eğitilmiş kişi veya annelerin yaptığı orta derecede masaj ile sinirsel aktivitede artış, insülin salınımında artış, enerji sarfetmede azalma ,mide hareketlerinde artış ve besinlerin daha iyi emilimi, kortizol ve norepinefrin serum seviyesinde azalma, daha az stresli davranış gibi farklı mekanizmalar ile düşük ağırlıklı doğan bebeklerde kilo alma hızında artış gözlenmiştir. Darmstad ve arkadaşların yaptığı çalışmaya göre gelişen ülkelerde çok düşük ağırlıklı doğan bebeklerde hastaneden bulaşan enfeksiyonlarda ayçiçek yağının kullanılabileceği gözlenmiştir. Bu çalışma ile İran' da erken doğan düşük ağırlıklı bebeklerde büyüme parametrelerinde ayçiçek yağıyla masaj uygulamasının veya yağsız masaj uygulamasının etkinliği karşılaştırılmıştır. Kullanılan yağ kg başına 10 ml olup %61,5 linoleik asit içerir. Masaj günde 3 defa 14 gün boyunca anneler tarafından yapılmıştır. Her gün sabah,öğlen ve akşam 10' da 10ar dakika masaj yapılmıştır.10 dakikalık masaj iki faza ayrılmıştır. Birinci ve ikinci fazda dokunsal uyarı, ikinci fazda kinestetik uyarı yapılmıştır.Dokunsal uyarı fazında yenidoğan yüzükoyun yatırılır, orta derecede darbelerle dokunulur, 6 saniyede her bölgeye aşağıdaki sıraya göre 10 vuruş yapılır. Bu şekilde 5 dakika işlem yapılır.

(1) Başın yukarısından enseye ve başın üst tarafına geri dönecek şekilde

(2) Enseden omuzlara doğru ve oradan enseye doğru

(3) Sırtın üstünden bele doğru ve oradan sırtın üstüne doğru

(4) Kalçadan ayağa doğru oradan kalçaya doğru (her iki ayakta)

(5) Omuzdan ele doğru ve oradan omuza doğru (her iki kolda)

Kinestetik fazda sırtüstü yatırılır, her kol,her ayak ve bütün ayaklar beraber bükülür ve uzatılır. Her hareket 10 sn sürer ve bu işlem 5 dakika yapılır. Eğer bebek ağlarsa yeniden rahatlayana kadar oturtulur. 35 haftalık 25 kız ve 23 erkekte çalışma yapılmıştır. Sonuçta yağla yapılan masajla normal masaj arasında, düşük kiloda doğan yenidoğanlarda masajla kilo alımının daha çok olduğu gözlenmiştir.Yağla masaj somatik büyümeyi arttırır,cilt yüzeyinden ısı taşınımını azaltarak ısıyı ve cilt bariyer fonksiyonlarını düzenler, masaj yapılan alanda dolaşımı hızlandırır ve transepidermal su kaybını azaltır. Besin olarak yağ asitlerinin vücutta emilimini sağlar,kalori alımını sağlar,ölüm oranını azaltır ve stresi azaltır.

Sunflower oil versus no oil moderate pressure massage leads to greater increases in weight in preterm neonates who are low birth weight
Early Hum Dev. 2013 Sep;89(9):769-72. doi: 10.1016/j.earlhumdev.2013.06.002. Epub 2013 Jul 5
Fallah R, Akhavan Karbasi S, Golestan M, Fromandi M